close
Mua gì làm quà

Ở Hà Nội hãy còn thơm hương Cốm

Những người thích cũ kỹ thường bắt đầu câu chuyện của Hà Nội bằng Cốm. Nhắc đến Cốm, người ta lại nhắc đến mùa Thu. Nhưng thực tình không phải mùa Thu mới có Cốm. Câu chuyện của Cốm bắt đầu từ khi chớm Hạ cho tới lúc Thu đã dềnh dang. Hương Cốm lan nhẹ vào trong tâm trí.

Ảnh: Dino Ngo

Hà Nội thơm hương Cốm.

NHỮNG THÓI QUEN THƠM THƠM MÙI CỐM

Hồi nhỏ ở quê nhà, tôi thỉnh thoảng vẫn được ăn Cốm. Nhưng ăn theo kiểu bỏ đường, rang lên, ngọt ngọt, beo béo chứ không ăn chơi theo kiểu còn nguyên hương đồng nội, bùi thơm như người Hà Nội vẫn dùng. Cốm Hà Nội có từ sớm lắm, từ lúc mà người dân quê vẫn chưa nghĩ tới việc Hạ đã vào mùa. Cốm cứ thế trở thành món quà rất tình mỗi khi cơn gió vàng chấp chới.

Ảnh: Internet

Mon men hương Cốm mới.

Cuối tháng tư, đầu tháng năm, Hà Nội bắt đầu có Cốm. Những cô hàng Cốm đạp xe rong khắp phố. Bây giờ, Cốm có sớm hơn ngày xưa, cái ngày cụ Vũ Bằng vẫn đang còn biên lên những con chữ thoảng mùi Cốm chớm Thu tháng Tám. Ngày ấy, theo lời cụ kể, Cốm tuy là thứ hương đồng nội nhưng hầu như ở nhà quê lại không có Cốm. Khắp nẻo đường thôn, hóa ra chỉ Hà Nội là có Cốm, thứ Cốm sữa tươi non gói ghém trong lá sen xanh. Bảo sao, Cốm như linh hồn của Hà Nội, mà có khi hơn cả thế.

Gói tình của người mê ẩm thực.
Ảnh: Internet

Gói tình của người mê ẩm thực.

Chắc nhiều người không biết, hoặc đã quên, có những ngày không quá xa xôi trước, người ta còn dùng Cốm xanh lưu ly, dùng Hồng trứng thắm mọng màu son tàu để làm sính lễ. Có nhà, trước khi ăn vẫn cẩn thận mang một bọc Cốm nếp đầu mùa đặt lên bàn thờ cũng ông bà tổ tiên. Người Hà Nội thực tình yêu Cốm lắm. Cốm tuy là thứ quà ăn chơi mà lại là thứ quà ăn chơi quá đỗi trang trọng trong lòng người dân đất Bắc.

Ảnh: Phương Anh

Ngày xưa sính lễ là cốm, là hồng.

Bạn của tôi, sống với bà từ thuở lọt lòng. Nhà chỉ có hai bà cháu thích ăn quà. Ngày hè, cậu ấy lon ton theo bà ra chợ mang Cốm về, trải chiếu trước hiên, pha thêm ấm trà, đặt cạnh dăm ba trái chuối tiêu trứng cuốc, bà kể cháu nghe những chuyện ngày xưa. Bà cậu mất, ông nhớ bà, vốn không thiết tha gì với những thức quà Hà Nội nhưng đến mùa vẫn mua Cốm, mua Kê về. Ông cứ lặng lặng thế như nỗi nhớ tuổi xế chiều.

Ảnh: Annie Đào

Tuổi thơ những ngày cuối Hạ.

Mà người ta bảo mùa nào thức ấy thật chẳng sai. Đôi khi, có những ngày đông, ngày xuân thèm mùi Cốm, trên phố hãy còn Cốm đã hong khô song chẳng thể nào bằng Cốm tươi của mùa Hạ. Và cũng chỉ có mùa Hạ Cốm mới thực là Cốm của đất Đô thành. Cốm ấy cuộn xinh gọn ghẽ trong lá sen xanh Tây hồ, trọn vẹn mùi sữa mới.

Ảnh: Gốm Hiên Vân

Một bữa chiều khiến người ta lưu luyến

CỐM NÊN HƯƠNG NƠI NÀO?

Cốm đầu mùa hay Cốm chính vụ, ngon nhất vẫn là Cốm ở làng Vòng. Nhắc đến Cốm liền nhắc đến làng Vòng như câu nhắc cửa miệng, Cốm nơi ấy nổi tiếng quá mà. Sau biết bao nhiêu năm làm nên hương nên hoa cho đất Kinh kỳ, làng Vòng vẫn thơm mùi Cốm, dẫu không còn được như xưa. Bởi lẽ, người ở Hà Nội nhiều lên nhưng nhiều là vì công việc, vì mưu sinh, người ta lao vào dòng đường đang nghẹn lại, trong lúc chờ đèn đỏ có khi thấy Cốm đi rong bên đường, nhưng chẳng hơi đâu mà tính đến chuyện mua về ăn chơi vui vẻ.

Ảnh: nguyenducviet711

Cốm vào mùa.

Biết ăn Cốm hay không ăn Cốm, biết tìm Cốm ở đúng chốn, đúng nơi cũng ít nhiều thể hiện tâm hồn của một ai đó. Người ta cứ nhắc Cốm Vòng song không phải Vòng nào cũng có Cốm. Làng Vòng có tận bốn thôn mà chỉ có Vòng Hậu, Vòng Sở là sản xuất được Cốm. Vòng Tiền, Vòng Trung đi quanh không thấy mùi hương.

Ảnh: Chang

Mùa Cốm về làng

Nhiều người vẫn thường thắc mắc, thôn làng, đồng ruộng ở nước mình nào có thiếu, sao Cốm Vòng nức tiếng đến vậy? Câu hỏi ấy thực khó trả lời. Đâu đó trong cuộc nói chuyện bên cốc trà đá ven đường, người ta nhắc tên Cốm Lủ, Cốm Mễ Trì tuy nhiên để sánh với làng Vòng thì còn xa lắm. Nghe đâu nghề làm Cốm bí truyền nơi đây chỉ truyền lại cho con trai, dễ có khi sợ con gái đi lấy chồng rồi mang Cốm đi xa, Cốm Vòng không còn giữ được chất.

Ảnh: Ho Anh Vu

Mang Cốm đi bán

Nhiều khi, tôi thấy mình may mắn khi được sinh ở Bắc Việt này. Người Hà Nội thì chẳng phải đâu nhưng ít nhất được quen hơi, bén mùi với những thú vui thanh nhẹ. Có gã trai nói với tôi rằng Hà Nội là cái lõi văn hóa của Bắc Bộ. Văn hóa và ẩm thực nơi đây cứ gom góp lại một cách đầy ý nhị, không ồn ào, truyền từ đời này qua đời khác và lan tỏa đi xa như cách Cốm Vòng sống và tồn tại nơi đây.

Ảnh: Internet

Hương Bắc Bộ.

Tôi không biết lựa nếp cái hoa vàng; không biết tuốt thóc; không biết đảo Cốm trong những nồi rang vừa dẻo; không biết xay giã sao cho nhẹ nhàng, chu đáo như người ở làng Vòng. Nhưng thôi thì tôi biết khi đâu là mùa Cốm, biết mua Cốm hai đồng một lạng đem ra hồ Sen ăn buổi xế chiều, biết nhớ về Cốm như nhớ về tuổi thơ và nhớ về Hà Nội của những khoảng thanh âm lắng trầm.

Ảnh: Mai Anh

Có những chiều rảnh rang bên cốm

Tôi hiểu rõ mình không phải kẻ miệt mài yêu Hà Nội, không phải kẻ bén hơi Hà Nội từ thuở nằm lòng. Tôi chỉ là một người ngỡ ngàng đến Hà Nội khi tuổi hoa niên rồi thương những góc rất đằm tình của Hà Nội. Có thể, một ngày nào đó, tôi không còn sống ở nơi đây nhưng tôi chẳng bao giờ quên đi hương vị đã in hình trí nhớ như Cốm đi suốt những tháng ngày mùa Hạ, len lỏi đến tận mùa Thu.

Hàn Tư

Tags : đặc sản Hà ThànhHà NộiMua gì làm quà

The author Han Tu