close
Mua gì làm quà

Trong trẻo âm thanh tò he phố Hội

Phố cổ Hội An nghiêng mình bên bờ sông Hoài hiền hoà, trầm lắng mang hơi thở an yên làm say đắm lòng bao lữ khách. Hội An có những nếp nhà xưa cổ in dấu thời gian, những mái ngói rêu phong, những chiếc đèn lồng lung linh nhiều màu sắc… Và vô tình trên những con đường uốn lượn giữa phố cổ xinh xắn người lữ khách bắt gặp bà lão bán tò he ven đường, nụ cười móm mém mời chào khách. Rồi bà lão thổi tò he, vang ra những thanh âm trong trẻo giữa lòng Phố Hội. Sao mà thân thương quá!

Ảnh: Trung Anh Nguyen

Hàng tò he của cụ bà ở Hội An

NGƯỜI GIỮ HỒN PHỐ CỔ

Trải qua thời gian với biết bao thăng trầm nhưng những nét đẹp cổ xưa, những làng nghề truyền thống ở Hội An vẫn được lưu giữ, trong đó có làng gốm Thanh Hà nơi cho ra đời sản phẩm tò he hay còn gọi là con thổi làm nên nét đẹp văn hóa riêng biệt mang hồn phố cổ.

Làng gốm Thanh Hà được biết đến bởi những sản phẩm tinh xảo, ấn tượng và tò he ra đời từ làng gốm ấy, từ những đôi bàn tay khéo léo. Tò he được nặn bằng đất sét, ban đầu phỏng theo hình dáng của 12 con giáp và về sau, người làm gốm nặn thêm nhiều con vật khác như voi, rùa, chim…

Ảnh: Internet

Tò he 12 con giáp

Một chiếc tò he ra đời phải trải qua rất nhiều công đoạn và đòi hỏi sự chuyên tâm từ người nghệ nhân. Khi nặn xong hình dáng tò he, người làm gốm dùng que nhọn vẽ trang trí sao cho thật sắc sảo. Muốn âm thanh phát ra tròn và thanh thì phải khoét lỗ thật đúng cách và thật khéo. Sau đó tò he được mang ra phơi khô dưới nắng giòn rồi đưa vào lò nung khoảng 20 giờ đồng hồ. Có thể để tò he màu gốm nguyên vẻ thô sơ, mộc mạc hoặc quét một lớp sơn nhũ, sơn bóng màu đỏ bắt mắt. Vậy mới biết không dễ để cho ra đời một chiếc tò he thơm mùi sơn và vương màu của đất. Đó là cả một quá trình kì công của nghệ nhân.

Ảnh: Allan Watt

Góc sân ở làng gốm Thanh Hà

Nghề tò he đã có lúc gặp phải những khó khăn, thế nhưng người nghệ nhân không chịu để nghề truyền thống bị mai một, vẫn kiên tâm bám trụ với nghề cho đến ngày hôm nay. Có những người đã gắn bó với nghề tò he gần như cả một đời. Bởi đằng sau việc mưu sinh, họ còn muốn giữ nghề của ông cha để lại. Với họ, còn tò he ra đời là còn một Hội An giàu giá trị văn hóa truyền thống.

Ảnh: Internet

Tò he là đặc sản riêng của Hội An

Đi dọc bờ dòng sông Hoài có lẽ nhiều người sẽ ấn tượng với những phụ nữ khoảng 50 đến 70 tuổi với một cái mẹt đan tre chứa đầy những con tò he. Có những bà cụ đã gắn bó với hàng tò he gần 20 năm ở một góc đường. Nói là hàng tò he nhưng thực ra chỉ là một mẹt nhỏ xếp đầy những con tò he ngộ nghĩnh nằm khiêm tốn nơi góc phố nhộn nhịp người qua lại. Tò he như đã gắn bó vào máu thịt của những con người mộc mạc, gần gũi và nồng hậu ấy.

Ảnh: Duc Duong

Hàng tò he nơi góc phố cổ

Những người bán tò he ở Hội An không hẳn là để mưu sinh mà còn là một cách tìm niềm vui lưu giữ nét đẹp phố cố dù tuổi đã cao, sức đã yếu. Khuôn mặt của những cụ bà vẫn luôn ánh lên niềm tự hào về nét đẹp mà chỉ Hội An mới có. Những người nghệ nhân nặn tò he, những người thầm lặng bên những hàng chiếc tò he đơn sơ đã góp phần giữ gìn và làm đẹp thêm cho tâm hồn Hội An.

Ảnh: katiehale2

Món quà từ Hội An

THANH ÂM PHỐ CỔ

Tò he có mặt từ những hàng nhỏ lẻ bên đường, trên những chiếc xe đẩy, và trong cả những cửa hàng bán đồ lưu niệm ở phố Hội. Những con tò he rất đời thường, nhưng chính những giá trị đời thường ấy lại để lại trong lòng du khách biết bao xúc cảm. Du khách ngang qua hàng tò he không thể không dừng chân trước âm thanh vui tai và vang vọng như tiếng sáo đồng nội.

Ảnh: Quang Tran

Bà cụ thổi tò he

Ảnh: Quang Tran

Tò he là món quà đặc trưng không thể thiếu trong mỗi chuyến ghé thăm Hội An của du khách. Bởi chúng vừa ngộ nghĩnh lại vừa nhỏ gọn và những âm thanh trong veo của tò he như nói hộ tiếng lòng phố cổ. Tò he đã trở thành một trong những nét đẹp làm nên một phố Hội giản dị nhưng giàu chân tình nồng hậu.

Ảnh: Pierre

Góc tò he giản dị

Những chiếc tò he thơm mùi đất hoà diệu với mùi hương an lành phố Hội đã vương vấn trong lòng biết bao lữ khách. m thanh tò he từ những ngõ nhỏ len lỏi khắp không gian như ru lòng người. Hội An làm say lòng bao người, phải chăng vì lẽ đó!
Đến với Hội An, dạo quanh những con phố cổ xưa dừng chân lắng nghe âm thanh tò he, chọn lựa vài chiếc tò he làm quà là như mang về một mảnh ghép nhỏ nhắn kỉ niệm của Hội An. Hình ảnh hàng tò he đơn sơ dưới những vạt nắng sẽ hiện lên trong ký ức của mỗi lữ khách khi nhớ về đất và người Hội An.

Ảnh: Kim Luan

Người giữ thanh âm phố Hội

Bà mẹ bán tò he
Giọng an nhiên thổi cho khách nghe
Trẻ con cầm tò he
Giọng hồn nhiên cười thổi
Và người bạn Tây
Thổi giọng lơ lớ tò he.

An Yên

The author An Yen